Pagina titel: Spraaktaal  
Geprint op: woensdag 8 september 2010  
Document URL:  
Print deze pagina Sluit venster

Een kind leert taal door het dagelijkse contact met mensen in zijn omgeving. Ieder kind doet dit op zijn eigen wijze en in zijn eigen tempo. Kinderen waarbij de spraak- en taalontwikkeling niet of onvoldoende op gang komt, zijn kinderen die extra zorg en stimulans nodig hebben. Een goed verlopende spraak- en taalontwikkeling is namelijk een voorwaarde voor een goede algehele ontwikkeling.

Signaleren
De gevoelige periode om taal te leren ligt tussen de geboorte en het 7e levensjaar. Het is dus belangrijk om zo vroeg mogelijk problemen in de taal- en spraakontwikkeling op te merken, deze te laten onderzoeken en gericht aandacht te geven.

Naast de ouders zullen ook de consultatiebureau-medewerkers, huisartsen en specialisten, de crèche- en peutergroepleiding en de leerkrachten van de eerste groepen van de basisschool een belangrijke signalerende taak hebben. Bij vragen over de taalontwikkeling van een jong kind kunnen zij overleggen met de mensen van het Audiologisch Centrum.

Op verzoek van de ouderverenigingen voor kinderen met spraak- en taalproblemen heeft het Ministerie van VWS subsidie beschikbaar gesteld om binnen audiologische centra te komen tot het ontwikkelen van Spraak- en Taalteams. Zo'n team bestaat uit een logopedist, een audioloog, een psycholoog en/of een orthopedagoog. In de afgelopen jaren heeft het Audiologisch Centrum Friesland veel jonge kinderen op hun spraak-, taal-, en algehele ontwikkeling onderzocht. Zo is veel kennis verkregen over dit onderwerp. Ondertussen wordt spraaktaalonderzoek niet langer gefinancierd vanuit een subsidie maar is het een reguliere verstrekking geworden door de zorgverzekeraar.

Onderzoeksmogelijkheden
Een kind kan door de huisarts, de KNO-arts of de kinderarts voor onderzoek verwezen worden naar het Audiologisch Centrum Friesland, wanneer de spraak- en taalontwikkeling van het kind afwijkend lijkt te verlopen. Dit kan bijvoorbeeld zijn een 2-jarig kind dat nog niet of nauwelijks spreekt of een 4-jarige die onverstaanbaar praat.

Bij het eerste bezoek vindt er een inventarisatie plaats van de spraak- en taal-problemen op basis van gegevens van ouders, peutergroep-leidsters, consultatiebureau- medewerkers en leerkrachten en wordt er een gehooronderzoek gedaan door de logopediste.
Bij zeer jonge kinderen bestaat dit uit een onderzoek met losse luidsprekerboxen. Bij kinderen vanaf 3 jaar is dit een onderzoek met de koptelefoon. Als het gehoor onvoldoende verklaring biedt voor de spraak- of taalproblemen, zal de logopediste met u bespreken welke vervolgonderzoeken er nodig zijn.

Het vervolgonderzoek/-actie kan bestaan uit:

  • Uitgebreid logopedisch onderzoek naar taal-begrip, taalproduktie, uitspraak, mondgedrag en spontane spraak. Maar ook onderzoek naar de verschillende kanten van taalontwikkeling, naar de spontane communicatie, de communicatie tussen ouder en kind, de luistervaardigheden en de motoriek van de mond.
  • Een onderzoek door de kinderpsycholoog of orthopedagoog om te zien waartoe uw kind in staat zou zijn als het géén taal hoefde te gebruiken. Ook wordt bekeken hoe de sociale vaardigheden zijn en of er sprake zou kunnen zijn van emotionele problemen, contactproblemen, aandachtsregulatieproblemen.
  • Herhaling van het gehooronderzoek en/of verwijzing naar de huisarts of KNO-arts bij twijfel aan het gehoor.
  • Telefonisch overleg met betrokken peuterleidsters, leerkrachten, logopedisten, hulpverleners als dat aanvullende informatie zou kunnen opleveren.

Advisering
Regelmatig worden de resultaten besproken in het spraak- en taalteam en wordt een advies voor de verdere begeleiding of onderzoek geformuleerd. Dit advies wordt met de ouders en eventueel betrokken hulpverleners besproken.

Door het Spraak- en Taalteam van het Audiologisch Centrum Friesland worden geen logopedische behandelingen gegeven. Soms wordt volstaan met het geven van gerichte mondelinge en schriftelijk adviezen aan de ouders om de spraak- en taalontwikkeling van hun kind te stimuleren. In een andere situatie zal geadviseerd worden om een logopedische behandeling te starten bij een logopedist in uw buurt. Na een aantal maanden wordt er een evaluatie gepland om te zien of voortgang voldoende is. Indien nodig kunnen er herhalingsonderzoeken plaatsvinden.

Het Spraak- en Taalteam kan de ouders ook wijzen op geschikte opvang als er meer aan de hand is dan alleen spraak- en taalproblemen. De ouders kunnen daarbij geholpen worden met de aanmelding. Zo kan geadviseerd worden een gestructureerde peuteropvang te overwegen of een vorm van speciaal onderwijs. Mocht dat aan de orde zijn dan wordt dat uitgebreid met de ouders besproken.

Regionale samenwerking
Het Audiologisch Centrum Friesland streeft naar een goede samenwerking met regionale opvang- en behandelmogelijkheden. De onderzoeksresultaten worden in principe doorgestuurd naar de verwijzer (in ieder geval altijd de huisarts), eventueel betrokken hulpverleners en eventueel de onderwijsinstelling. Zo kan onnodige herhaling van onderzoeken voorkomen worden.

Samenvatting
Het Spraak- en Taalteam van het Audiologisch Centrum Friesland richt zich vooral op kinderen met een niet goed verlopende spraak- en taalontwikkeling. Let wel: Er is geen specifieke deskundigheid opgebouwd voor stem- en stotterproblemen en evenmin voor lees- en schrijfstoornissen (dyslexie).

Een verwijzing voor nader onderzoek naar de oorzaak van spraak- en taalproblemen bij kinderen tot 7 jaar is mogelijk door een huisarts, een KNO- of een kinderarts. Dit onderzoek start altijd met een gehooronderzoek.

De consultatiebureauarts, huisarts en specialist, logopedist, peuterleidster, leerkracht, fysiotherapeut, maatschappelijk werker, enz. kunnen ten allen tijde (voorlopig) advies inwinnen bij het Audiologisch Centrum Friesland wanneer zij te maken hebben met een kind met spraak- en taalproblemen

Handige link(s):

www.kindentaal.nl