|
Kinderen en slechthorendheid
Enige jaren geleden is berekend dat ruim 80.000 scholieren in enige mate een gehoorverlies hadden. Van deze 80.000 gebruikten 5600 scholieren hoorapparatuur. Het verschil tussen het geschatte aantal kinderen met een gehoorverlies en het aantal kinderen met hoorapparatuur is voor een deel toe te schrijven aan het feit dat gehoorverlies bij kinderen veelal een tijdelijk karakter heeft (TNO '95). Daar komt bij dat een licht gehoorverlies weliswaar lastig kan zijn, maar lang niet altijd te verhelpen is met apparatuur.
Hoe leert een kind praten?
Peuters brabbelen, luisteren en imiteren geluiden. Daarna volgt klank- woord- en zinsvorming. Gehoorverlies kan dit proces in de weg staan. Het kind ontvangt dan immers vanuit de omgeving minder geluidsinformatie dan het normaalhorende kind. Het gevolg kan zijn dat het kind minder gevarieerde geluiden maakt en dat de spraakontwikkeling achter blijft. Bovendien zal de sociale ontwikkeling achter kunnen blijven omdat voor de ontwikkeling daarvan eveneens een goed gehoor noodzakelijk is. Door te hóren hoe mensen met elkaar omgaan leert het kind hoe dat moet.
Bij ernstig gehoorverlies kan het gevolg zijn dat het kind geen geluiden meer maakt en nauwelijks tot spreken komt.
Ernstige (vroege) slechthorendheid
Een ernstige (vroege) slechthorendheid valt doorgaans na een jaar of zo, op door een niet of slecht op gang komende spraak- en taalontwikkeling.
Matige slechthorendheid
Bij matige slechthorendheid kunnen woorden fout uitgesproken worden omdat het kind praat zoals hij hoort: oge i.p.v. vogel, bah i.p.v. bal. De woordenschat zal zich niet zo snel uitbreiden omdat het kind de woorden niet goed verstaat en er dus vaak geen betekenis aan hecht. Zinnen blijven kort en worden vaak verkeerd gevormd. Een spraak- en taalachterstand op zijn beurt kan weer leiden tot een vertraging of beperking in de kennisontwikkeling, problemen in de sociaal-emotionele ontwikkeling en daardoor een verminderd zelfstandig functioneren in de samenleving.
Tijdelijke lichte tot matige slechthorendheid
Kinderen met een licht gehoorverlies kunnen normaal tot spreken komen maar hebben vooral last bij het verstaan van mensen in een rumoerige omgeving.
Gaat het om het eerste of het enige kind in het gezin dan is spraakverstaan thuis nog niet zo'n probleem. Is een kind gezegend met broers en zusters dan is de situatie voor de taalontwikkeling alweer bedreigd. Rumoerigheid is in zo een gezin nl. niet te vermijden. Wanneer een gezinslid iets vertelt, lijkt het kind halverwege dromerig te worden. De blik dwaalt af en de interesse verdwijnt. Eerst begrijpt het kind namelijk nog waarover het gaat, maar naarmate het meer mist, raakt het de draad kwijt. Tijdens een gesprekje aan tafel waarbij meer gezinsleden het woord voeren is het niet gemakkelijk op tijd te weten wie wat zegt. Het is dan niet meer zo gezellig om mee te babbelen en het kind gaat liever wat anders doen. De ouders kunnen teleurgesteld raken omdat hun pogingen tot gezellig tafelen stelselmatig uitlopen op trammelant.
Op school ontstaat een probleem. De leerkracht ziet een kind, dat op een voor anderen onbegrijpelijke manier op een vraag of op een opdracht reageert. Heel vervelend of pijnlijk kan het voor het kind worden als het zich daardoor regelmatig ten onrechte bestraft voelt omdat het echt niet gehoord heeft wat er gezegd is en echt niet heeft begrepen wat de bedoeling was. Hierdoor kan zijn gedrag in negatieve zin veranderen. Misschien gaat het kind stoute dingen bedenken om de ander te straffen omdat die hem onrechtvaardig heeft behandeld in zijn ogen.
Op de speelplaats gaan de door elkaar gesproken opmerkingen aan het kind voorbij. Het krijgt het gevoel er niet bij te horen en voelt zich dom en buitengesloten.
U bent ongerust?
Als u er niet zeker van bent of uw kind goed hoort, is het verstandig daar duidelijkheid over te krijgen. De huisarts of de KNO arts kan u doorverwijzen naar een Audiologisch Centrum. Daar kan een gehoorverlies uitgesloten of bevestigd worden. Bovendien kan worden vastgesteld of het kind een spraak-en/of taalachterstand en/of een kennisachterstand heeft opgelopen. Door eventueel medisch ingrijpen, uitleg en duidelijke adviezen bent u al een heel eind op weg geholpen. Zo nodig wordt begeleiding ingeschakeld of wordt u met schoolproblemen geholpen.
|
